64% van de controllers komt nooit in de bestuurskamer en dat is droevig

Door: Richard Henderiks 22-8-2013

Categorieën
:
Controllersmagazine,

In het FD van maandag 19 augustus was te lezen dat ruim een derde van de controllers druk vanuit de bestuurskamer ervaart om winst te tonen. Het betreft hier de uitkomsten van het jaarlijkse beloningsonderzoek van de NBA-VRC i.s.m. Robert Walters onder 400 accountants in business en registercontrollers. De uitkomsten worden gepresenteerd alsof dit een ernstig probleem en slechte situatie is. Maar is dat ook zo?

blog_image:beschi_13771728715215fd87d0ed8.jpg:end_blog_image

Wat ik mis in het artikel zijn de uitkomsten van eerdere metingen, is er sprake van een stijging of daling? én wat ik ten tweede mis is de norm, wat zou maatschappelijk wenselijk zijn? Het klinkt misschien als vloeken in de kerk, als ik zeg dat alle controllers die druk zouden moeten ervaren, omdat het sociaal wenselijk is te stellen dat geen enkele controller de druk mag ervaren om winst te tonen. Controllers moeten objectief rapporteren, de waarheid is de waarheid immers. Maar zit daar niet juist het probleem? Winst is namelijk helemaal niet objectief of 'de waarheid'. En al helemaal niet met de wens van tegenwoordig alles op reële waarde te waarderen, dan weet je als gebruiker meestal helemaal niet meer waar je aan toe bent. De meeste vakbroeders zullen het met me eens zijn dat juist daar de ruimte zit om te 'plussen' of te 'minnen'. Vroeger hadden we historische kostprijs, dat zei misschien niets over de waarde van een bedrijf maar je wist wel precies wat het was.

Het onderzoek richt zich op controllers die niet eindverantwoordelijk zijn voor het financiële beleid maar dus rapporteren aan de financieel directeur. Verplaats je eens in de functie van financieel directeur, je bent onderdeel van een management- of directieteam. Dan is het volgens mij volstrekt logisch dat je ook de druk ervaart om winst te tonen. Elke teamlid ervaart toch die druk. De verkoper moet meer verkopen, de inkoper betere conditie afdwingen en de productiechef efficiënter produceren. Mag een algemeen directeur dan alstublieft ook vragen aan een financieel directeur wat meer winst te tonen? De vraag is hoe je dat dan kunt doen zonder te conflicteren met je professie en of er in de bestuurskamer een klimaat heerst waarbij "nee" ook geaccepteerd wordt. De trend om als controller meer en meer business partner te worden houdt toch ook in dat je impact wilt hebben op het hoogste niveau en dat je logischerwijs dus ook die druk ervaart en misschien aanvaart. Het moest er nog eens bijkomen dat je die druk niet zou ervaren, wat zou dat doen met de teamspirit? Wordt er dan nog serieus gevraagd naar je mening? 

In het onderzoek wordt heel snel de link gelegd naar winstmanipulatie en fraude, maar dat gaat mij wat te kort door de bocht. Het 'hellend vlak'  waar Bouwens het over heeft bestaat natuurlijk, maar dat geldt ook voor de overige leden van het management. Iedereen die druk ervaart zoekt grenzen op, dat is juist de voedingsbodem voor creativiteit en innovatie. Wees eens eerlijk, heeft u weleens een 'potje' gecreëerd of zoals tegenwoordig juist leeggeboekt? vergezeld met een mooi "DLM" richting accountant. Probleem is dat de potjes leeg zijn, het risico van over de grens gaan is toegenomen. De hamvraag wat mij betreft is waarom gebruikers zoals banken, analisten en beleggers nog steeds zo op stabiele (bedrijfs)winsten en daarmee vage grijze grenzen sturen in plaats van op harde en eenduidige kasstromen.

(Slechts) 36% van de controllers ervaart druk uit de bestuurskamer om winst te tonen. Mijn conclusie? 64% van de controllers komt nooit in de bestuurskamer en dat is droevig omdat risicobeheersing en control begint op het hoogste niveau en daar moet je als controller dus bij zijn. 

P.S. voor de mensen die niet uit de accountancy komen, DLM staat voor Dichtlulmemo