Ik heb het zo koud papa, de vrieskou van de DBA

Door: Richard Henderiks 30-11-2016

Categorieën
:
Controllersmagazine,

Dochter: "Papa, waarom gaan we eigenlijk op de fiets?”
Ik: “Tja schat, mama heeft de auto mee dus moeten we fietsen.”
Dochter: ”Maar we kunnen toch met jouw witte auto?”
Ik: “Papa mag niet rijden in de witte auto van de belastingdienst en politiek Den Haag schat, die is namelijk van de zaak.”
Dochterlief: “O... Maar ik heb het zo koud papa.”
Ik: “Dat begrijp ik schatje, papa heeft het ook koud, maar het is maar een half uurtje fietsen naar het zwembad en fietsen is gezond."

Afbeeldingsresultaat voor vrieskou fiets


De fiscale vrieskou van de DBA
Fiscale wetgeving bepaalt soms het gedrag van mensen. Zo trof ik mezelf afgelopen week mijn dochter op de fiets richting zwembad, een halfuur dwars door de vrieskou omdat ik dat zo met de belastingdienst heb afgesproken. Ik heb een auto van de zaak en daar rijd ik niet privé in. Mijn dochter begreep het concept niet en had het alleen maar koud, en eigenlijk gold dat ook voor mij. De DBA wetgeving heeft ook een ingrijpend effect op het gedrag van mensen. Het houdt de gemoederen goed bezig maar leidt af van de mijns inziens essentie van de discussie namelijk hoe we de concurrentievervalsende subsidie tussen flex en vast, zijnde de zelfstandigenaftrek, kunnen uitfaseren.

De reparatie ingrepen van de DBA
In het artikel in het Financieele Dagblad van 30 november stelt Hoogleraar arbeidsrecht Gerrard Boot, dat het debat over de uitwerking van de DBA nu wel snel op gang moet komen. Hij wil geen uitstel maar doorpakken met de DBA. Ik deel die mening, maar niet de aangedragen reparaties. Boot stelt, dat aan de hand van drie criteria de modelovereenkomsten werkbaar kunnen zijn.

Het eerste criteria betreft de kernactiviteit van het bedrijf. Wanneer de door de zzp'er uitgevoerde werkzaamheden vallen onder kerntaken van een bedrijf is er waarschijnlijk een schijnconstructie, aldus Boot. Een discutabel standpunt, want wat zijn kerntaken eigenlijk? Afgezien van die algemene discussie, is er een voor de hand liggend knelpunt, namelijk de zzp’er die bij zwangerschapsverlof, langdurige ziekte of een vacature invalt. Dat kan dan echt niet meer, terwijl veel zzp’ers juist in die situaties worden ingezet. Kerntaken kunnen niet wachten en moeten direct bemenst worden.

Het tweede criterium van Boot is de duur van de opdracht. Maar wat is de duur? Dat varieert enorm, vanuit mijn eigen praktijk weet ik dat dit kan uiteenlopen van 3 weken tot zomaar 3 jaar. Een lang project betekent toch niet per definitie dat er sprake is van schijnzelfstandigheid of een dienstbetrekking. Misschien ben je als zzp’er wel betrokken bij de Noord- Zuidlijn, of misschien ben je gewoon niet zo snel maar wel goed(koop). Tja wat is dan de duur, een kwalitatief begrip met veel ruimte voor discussie.

Het derde en laatste criterium gaat over het tarief dat de zzp’er in rekening brengt. Ik lees in het artikel dat hoge(re) tarieven belangrijk zijn omdat die zouden wijzen op een mindere mate van afhankelijkheid. Boot geeft een voorbeeld van een freelancer die voor 75 euro bij een bank werkt. Die kan waarschijnlijk goed rondkomen en zich ook verzekeren en de belastingdienst moet daar niet moeilijk over doen, stelt Boot. Op zich deel ik die mening, maar let op, het kan voorkomen dat je als specialist tijdelijk hoge tarieven kan vragen maar juist heel erg afhankelijk bent van een actualiteit (denk aan millennium, euro, SEPA, et cetera), of van een specifieke opdrachtgever of juist een teruggaande branche. Diezelfde freelancer bij de bank heeft over een poosje misschien geen werk meer omdat zijn taken worden weg geautomatiseerd.

De drie genoemde criteria geven naar mijn mening nog meer discussievoer voor alle betrokken partijen. Volgens Boot wordt hiermee de DBA werkbaar, mogelijk is dat zo maar werkbaar betekent nog niet dat het daarmee ook goed is.

We moeten allemaal door de fiscale vrieskou, zzp’ers maar ook de overheid

Politiek links of rechtsom zullen zzp’ers uiteindelijk afstand moeten doen van hun geliefde fiscale faciliteiten. Faciliteiten die het aantrekkelijk maken zzp’er te worden, zoals de zelfstandigenaftrek. Eerder dit jaar liet ik een proefballon op, door te stellen dat alle zzp’ers verplicht in een vennootschap moeten ondernemen. Zzp'er, word DGA in loondienst bij je eigen BV, verzeker jezelf als je dat nodig vind, stel een lange termijn tarief voor je diensten, en zorg dat je getraind blijft en investeer dus in je opleiding. In zo’n vennootschap is er sprake van een dienstbetrekking en dus een loonbegrip, de loonbelasting en de toepasselijke sociale premies gelden zoals voor alle werknemers in Nederland. Geen valse concurrentie dus. De WW-premie is er weliswaar niet voor dga’s maar daar staat ook geen collectieve verzekeringslast tegenover. Als tegemoetkoming kan de zzp'er als dga wel fiscaalvriendelijk dividend uitkeren in de goede jaren, fiscaalvriendelijk sparen voor slechtere jaren of zijn oude dag, en bovendien is de aansprakelijkheidspositie en scheiding van vermogen beter voor hem of haar afgedekt. De rechtpositie is daarmee ook duidelijk, je bent ondernemer.

Maar het is ook tijd voor de overheid om nu eindelijk haar kaarten op tafel te leggen. Ze moet stelling en verantwoordelijkheid nemen. De valse concurrentie tussen flex en vast wordt immers door de overheid zelf gestimuleerd via haar zzp-subsidie, en die moet ze echt gaan inperken. Niet enkel omdat het simpelweg niet meer te betalen is voor de BV Nederland, maar ook omdat ze zelf medeveroorzaker is voor de huidige problemen, waaronder ook de schijnzelfstandigheid en de sociale zekerheid van de zzp'er. Door oud-werknemers richting een zzp-schap te sturen met fiscale stimulans, heeft ze namelijk de ongebreidelde groei van zzp’ers aan zichzelf te wijten. De terugdringing van de schijnzelfstandigheid begint onder andere met het afschaffen van de huidige aftrek, daarmee herstellen de zzp-tarieven zich en wordt ‘misbruik’ per definitie minder aantrekkelijk voor het bedrijfsleven.

De echte zzp’ers zullen echt wel blijven bestaan, die pakken gewoon de fiets en trotseren de vrieskou. De grote vraag is wie in politiek Den Haag de vrieskou in durft. We kunnen tot de lente wachten en kijken of de kou uit de lucht is na de verkiezingen, maar u weet het “maart roert zijn staart”. Dat we nu over moeten gaan tot actie ben ik in ieder geval wel met Boot eens.

reacties

Door: H.R. Henderiks 6-12-2016 17:03
Onderwerp:
Dag Geert,

Veel dank voor je bijdrage!

Volgens mij zijn wij het grotendeels eens. Werken vanuit je eigen BV / uitzendbureau kan zoals gezegd inderdaad een mooie oplossing zijn denk ik. Qua uitzenders deel ik je mening niet helemaal omdat een uitzendbureau geen oplossing biedt voor de vrijheid van de zzp'er.


Door: Geert Wieling 6-12-2016 16:09
Onderwerp:

't Is wel weer een beetje meehuilen met de wolven in het bos, zonder nu een oplossingsrichting aan te geven. Die oplossing is er heel lang, en heet uitzendkracht. De "stille kracht" in de DBA-discussie zijn de uitzenders, die hoor je niet. En waarom niet? Omdat ze een pasklare oplossing hebben voor "het probleem" bij zp-ers: de gezagsverhouding. Over de andere twee kenmerken van een dienstbetrekking (arbeid en loon) bestaat geen discussie en dus doen we met z'n allen krampachtige pogingen om het derde kenmerk, de gezagsverhouding, met allerlei constructies (o.a. Wet DBA) te omzeilen. 

Maar waarom draai je het niet om? Waarom zou je de gezagsverhouding niet voor je laten werken in plaats van tegen je? Waarom zou je niet werken vanuit je eigen uitzendbureau op basis van artikel 7:690 BW 2

De uitzendovereenkomst is de arbeidsovereenkomst waarbij de werknemer door de werkgever, in het kader van de uitoefening van het beroep of bedrijf van de werkgever, ter beschikking wordt gesteld van een derde om krachtens een door deze aan de werkgever verstrekte opdracht arbeid te verrichten onder toezicht en leiding van de derde.

Dit kun je doen via een “grote” uitzender, maar wat let je en richt je eigen uitzendbureau op? Er zijn wat details nodig om je als werknemer aan te merken binnen je eigen BV, maar dat is al opgelost. Deze oplossing bestaat al in de markt.

Wellicht dat meneer Boot hier eens in kan duiken Deze werkwijze zet per direct de wet DBA buiten spel (evenals de VAR, voor 1 mei 2016), en legt het initiatief weer bij de ondernemer, en niet bij de overheid. Geen gedoe over wel of geen kernactiviteit, geen gedoe over duur van de opdracht en geen gedoe over tarieven.